Ik zoek hulp. Ik wil helpen!
VIA-Traject
VIA-Traject

Het VIA-traject is een ambulant hulpverleningsproces voor jongeren en hun context waarbij we vraaggestuurd een oplossingstraject starten. Dit vrijwillig aanbod gaat in op een vraag naar diagnostiek of begeleiding en neemt één maand in beslag.

Het diagnostisch onderzoek stoelt op het wetenschappelijk kader van de handelingsgerichte diagnostiek (HGD). Er wordt gebruik gemaakt van diverse bronnen en methodieken.

Het VIA-traject staat voor een samenwerking tussen verschillende disciplines, een muldisciplinair onderzoek. Het vaste team bestaat uit Lesley Rijmen (jongerenbegeleider) en Shana Boeckx (contextbegeleider).

Beiden hebben eveneens een orthopedagogische achtergrond.
Verder is er een nauwe samenwerking met andere betrokken disciplines zoals opvoeders en onderwijsdeskundigen. Er is géén kinderpsychiater betrokken.

Er zijn 2 mogelijke modules waaruit men kan kiezen: Verkenning of Indicatie


Verkenning

Diagnostiek | Psychologisch onderzoek
Contextueel onderzoek | Probleeminzicht en -oplossing

Wil men vooral komen tot een verheldering van de probleemsituatie, dan kiest men voor verkenning. Daarbij ligt de nadruk op diagnostiek. Middels psychologisch en contextueel onderzoek wordt de situatie zo goed mogelijk in kaart gebracht. Dit gebeurt aan de hand van gesprekken, (screenings)vragenlijsten en testing, observaties enzovoort. Ook wordt informatie opgevraagd bij relevante derden. Er wordt onderzocht welke vervolghulpverlening het meest gepast is. De focus ligt op het op gang brengen van probleeminzicht en probleemoplossing. Zo komen we tot een antwoord op de vragen:

Wat zijn de oorzaken? Waarom is dit aan de hand?


Indicatie

Begeleiding | Concrete handvaten en interventies
De-escalatie | Uitvalpreventie

Wil men vooral komen tot een de-escalatie van de probleemsituatie en preventief optreden om uitval op school of crisis thuis te voorkomen, dan kiest men voor indicatie. Daarbij ligt de nadruk op begeleiding. Die richt zich op het omgaan met en begeleiden van jongeren met moeilijkheden. Het is dan van groot belang dat de aanmelder al zicht heeft op de probleemsituatie, al weet hoe de problemen ontstaan zijn. De diagnostiek is reeds gebeurd. Naar aanleiding van een geconcretiseerde vraagstelling in het kader van uitvalpreventie of de-escalatie worden bepaalde interventies op school en/of thuis uitgevoerd. Mogelijke aanbevelingen worden uitgebreid onderzocht. De focus ligt op het ondersteunen. Zo komen we tot een uitgebreid antwoord op de vraag:

Wat kunnen we eraan doen?

Actie

Het VIA-Traject werkt vraaggestuurd en doelgericht met als eindproduct
een gericht advies op maat waar de jongere, de context en de verwijzer
onmiddellijk mee aan de slag kunnen gaan.

Aanmeldingen

Waarom een VIA-traject starten? Wat is de meerwaarde voor een CLB?

  • Toevoegen van een uitgebreide contextuele blik
  • Op korte tijd een intensief traject op 2 sporen; met jongere én context
  • Een derde partij die vanuit een neutraal standpunt een blik kan werpen op de situatie

CLB’s van het arrondissement Antwerpen zijn, zonder andere verwijzers uit te sluiten, onze prioritaire aanmelder. Maar ook jeugdbrigade en schoolvervangende trajecten kunnen een aanmelding doen. We verwachten van de contactpersoon-aanmelder dat die aanwezig is bij zowel opstart als afronding. Het is de bedoeling dat de aanmelder na afloop van het VIA-traject betrokken blijft bij het gezin om samen met hen het advies tot uitvoering te brengen.

Na een kwaliteitscheck van de aanmelding op basis van de set aanmeldingscriteria door het OOOC, kan het traject opstarten.

Men kan dagelijks aanmelden via het online aanmeldingsformulier:

CLB’s van scholen uit het grondgebied stad Antwerpen kunnen aanmelden via het CMP.

Twijfelt u of een VIA-traject kan opstarten?
Neem gerust telefonisch contact op om verder af te stemmen!

Doelgroep

Jongeren van 6 tot 18 jaar in een verontrustende opvoedingssituatie:

  • pedagogische problemen
  • sociaal-emotionele problemen
  • gedragsproblemen
  • schoolse problemen
  • spijbelproblematiek

Het gaat om een vrijwillig aanbod. We verwachten motivatie en bereidheid tot samenwerking van zowel de jongere als ten minste één opvoedingsverantwoordelijke.

De jongere is ingeschreven in een school van of woonachtig in het arrondissement Antwerpen.

 

Om het profiel van de doelgroep en mogelijke aanmeldingsredenen te verduidelijken geven we enkele voorbeelden. Het vaste VIA-team zal na de online inschrijving afstemmen of een VIA-traject aangewezen is in de betreffende situatie. Eventueel wordt contact opgenomen met de aanmelder om deze inschatting te maken.

  • De jongere is herhaaldelijk niet in orde met zijn schoolwerk. De resultaten gaan achteruit. Zijn er voldoende cognitieve mogelijkheden? Is er een tekort aan opvolging thuis? Welke ondersteuning heeft de jongere en zijn ouder(s) nodig?
  • De jongere stelt hyperactief gedrag in de klas. Er zijn ook problemen met aandacht en concentratie. Thuis worden gedragsmatige problemen ervaren. Uitzuiveren of er sprake is van een kindfactor of (pedagogische) contextfactoren een rol spelen in het gedragspatroon. (Let op! Géén diagnose mogelijk…)
  • De jongere begint recent te spijbelen. Het is onduidelijk waarom. Vroeger leken er weinig tot geen schoolse problemen te bestaan. De leerling geeft een depressieve indruk. De leerlingenbegeleider heeft het vermoeden dat de leerling zich thuis niet goed voelt. Wat zijn psychologische factoren en wat zijn contextuele factoren die meespelen?
  • De jongere is ondertussen al meermaals definitief uitgesloten van verschillende scholen. Het gaat steeds om gelijkaardige gedrag- en gezagsproblemen. De ouders herkennen deze problemen en zitten thuis zelf ook met de handen in het haar. Het is nog niet duidelijk wat de oorzaak is van deze problemen. Wordt het veroorzaakt door een weinig afgestemde pedagogische aanpak? Is er sprake van een onderliggende kindfactor?
  • Een jongere stelt zelfverwondend gedrag en begint meer en meer te spijbelen. Over de context is nog niets geweten. Wat is de functie van het zelfverwondend gedrag? Spelen er bepaalde contextfactoren mee?
  • Er zijn enkele signalen van onveiligheid in de context van de jongere (mishandeling, verwaarlozing). Wat zijn de krachten, hulpbronnen en beschermende factoren? Wat zijn risicofactoren die meespelen en hoe onveilig is de thuissituatie? Wat is er nog nodig om de veiligheid te garanderen?
  • De jongere is veelvuldig afwezig op school. Dit wordt steeds gewettigd met een doktersattest. Uit onderzoek van het CLB blijkt dat de jongere angstig is om naar school te komen en uit observaties en gesprekken blijkt dat er sprake is van een pedagogisch probleem. De school zoekt tips om de drempels die de jongere ervaart te verlagen. Het CLB wil dat de ouders enerzijds ondersteund worden in het pedagogisch reageren op de problemen en anderzijds gemotiveerd worden tot het opstarten van verdere hulpverlening.
  • De jongere heeft sinds kort woede-uitbarstingen zowel thuis als op school. Recent hebben enkele ingrijpende gebeurtenissen thuis gezorgd voor stress. De ouder(s) en leerkracht(en) zijn zoekende naar tips & tricks zodat ze het pedagogische aanbod kunnen afstemmen op wat de jongere momenteel nodig heeft. Het opstellen van een signaleringsplan zou helpend zijn.
  • Ten gevolge van depressieve gevoelens en een ontregeld slaap-waakritme, geraakt de jongere niet tijdig op school. De jongere staat op de wachtlijst voor de opstart van therapie in een CGG. In afwachting daarvan wil de school bekijken hoe ze meer tegemoet kunnen komen aan de noden van de jongere. Ook thuis willen de ouders weten wat ze hier en nu kunnen doen om de jongere zo veel mogelijk te activeren.
  • Een jongere stelt zelfverwondend gedrag en begint meer en meer te spijbelen. Over de context weet het CLB dat er daar geen bezorgdheden zijn. Recent heeft de jongere suïcidegedachten geuit tegen een vertrouwenspersoon op school. Men wil graag een veiligheidsplan opmaken.
  • De jongere valt uit op school door ADHD en een gebrekkig executief functioneren. Zowel op school als thuis bekijken hoe de leerkracht en de ouders ondersteuning op maat kunnen bieden. De jongere psycho-educatie geven.
  • De jongere is ondertussen al meermaals definitief uitgesloten van verschillende scholen. Het gaat steeds om gelijkaardige gedrag- en gezagsproblemen. De ouders herkennen deze problemen en zitten thuis zelf ook met de handen in het haar. De ouders staan pedagogisch sterk in hun schoenen (zoals blijkt uit de opvoeding van de andere kinderen in het gezin) maar het gaat om een bijzondere pedagogische vraag. Het vooronderzoek door het CLB wijst op een kindfactor. De jongere staat op de wachtlijst voor een kinderpsychiatrische screening. In afwachting van de screening wil men bekijken wat de huidige school nodig heeft om een nieuwe definitieve verwijdering te voorkomen. Ook thuis bekijken hoe de gespannen situatie kan verminderen, wat kan helpen om dit te de-escaleren.
  • Een herstelbeweging begeleiden tussen de school en een gezin zodat de schoolloopbaan op een positieve manier kan worden verdergezet na een conflict.

 

  • Een zeer complexe verontrustende opvoedingssituatie waarbij er nood is aan het verkrijgen van een totaalbeeld. Een tekort aan afbakening maakt het onmogelijk om op één maand tijd voldoende duidelijkheid te verkrijgen. Een module ‘verkenning’ is dus niet haalbaar. Mits een concrete vraag die uitvoerbaar is op één maand kan een module ‘indicatie’ eventueel wel.
  • Vermoeden van een kindfactor (bv. ADHD, ASS, …) waarbij waarschijnlijk geen contextfactoren meespelen. Er kan geen diagnose worden gesteld gezien er geen kinderpsychiater betrokken is. De stap naar geestelijke gezondheidszorg wordt dan beter rechtstreeks gezet. Een module ‘verkenning’ is vermoedelijk een onnodige tussenstap. Bij een concrete en haalbare vraagstelling kan een module ‘indicatie’ wel mogelijk zijn.
  • De jongere stelt gedrag- en gezagsproblemen, maar zowel de jongere als de context staan niet open voor hulpverlening. Ze willen niet dat er een derde partij gaat meekijken naar de situatie. De kans op afhaken is heel groot. Gezien het gaat om een vrijwillig traject kan er dan weinig worden bereikt.
  • Het CLB heeft al heel wat informatie verzameld en heeft al een idee over de meest passende hulpverleningsvorm maar er is een wachtlijst. Er lijken echter geen tegenindicaties te zijn dus er wordt niet getwijfeld dat dit de beste piste is. Een module ‘verkenning’ is dan ook overbodig. Enkel indien er nood is aan ondersteuning in afwachting van de opstart kan een module ‘indicatie’ misschien iets betekenen.
  • De jongere vertoont ernstige gedrag- en gezagsproblemen. De leerkracht heeft vooral nood aan extra ondersteuning in de klas om dit op te vangen. Vermits we slechts drie individuele contactmomenten met de jongere kunnen voorzien en het gaat om een ambulant traject kan er in de klas op school geen aanbod worden gedaan.

Verloop van het VIA-Traject:

Aanmelding

Online inschrijving

Afstemming VIA-team (eventueel met aanmelder)

 

Intakegesprek

Na aanmelding wordt een intakegesprek gepland met alle betrokkenen, zijnde de jongere, diens context en de aanmelder. Tijdens de intake staan, naast informatie geven, de verwachtingen van cliënten en verwijzer centraal. De focus ligt op vraagverheldering. 

 

Kracht- & Contextgericht werken

3 contactmomenten
jongere-jongerenbegeleider

3 contactmomenten
contextfiguren-contextbegeleider
individueel gesprek, gezinsgesprek, huisbezoek, …

Dat kan gaan om een individueel gesprek, een gezinsgesprek, een (klas)observatie, testing, een huisbezoek enzovoort.

Doorheen het traject vindt er regelmatig multidisciplinair overleg plaats.

We werken kracht- en contextgericht. De regie van het traject wordt sterker bij de hulpvrager gelegd en er wordt uitgegaan van de sterktes en de mogelijkheden van de jongere en zijn context. 

 

Eindbespreking

Een terugkoppeling van het onderzoek gebeurt op de eindbespreking, waarbij iedereen opnieuw samenkomt. Hieraan wordt een advies gekoppeld.


Diagnostisch actieverslag

Aan het einde van het traject wordt er een diagnostisch actieverslag opgemaakt en wordt er een tevredenheidsmeting afgenomen.

 

Elegast Jacob Jordaens

Jacob Jordaensstraat 73
2018 Antwerpen

 Emmanuel Standaert
03 285 91 50
via@elegast.be

Bereikbaarheid:

Velo 116 – Loosplaats (350m)
Velo 093 – Sint-Vincentius (500m)

Halte Sint-Vincentius (300m): Tram 4
Halte Loosplaats (350m): Bus 20, 21, 32, 191
Halte Lange Leemstraat (600m): Tram 2, 6, 15 – Bus 17, 191